Gerard van der Kubbe (54) dood gevonden in brandende woning aan de Barbusselaan

Gerard van der Kubbe (54) woonde alleen in een flat aan de Barbusselaan in Amsterdam-Zuidoost. Buurtbewoners omschreven hem als een wat eigenaardige man, maar hij was niet geïsoleerd: hij kwam geregeld bij de soepbus van het Leger des Heils op het Kadijksplein, waar hij aanspraak zocht bij andere mannen. Jonge Poolse mannen nam hij soms mee naar zijn woning. Op woensdag 5 oktober 2016 had Van der Kubbe voor het laatst contact met een hulpverlener; om zes uur 's avonds zegde hij een afspraak van drie uur af. In de vroege ochtend van donderdag 6 oktober, rond vier uur, was een bekende bij hem op bezoek. Toen die bezoeker vertrok, was er een jonge Poolse man in de woning aanwezig. Diezelfde donderdagavond, rond 22.20 uur, brak brand uit in het appartement. De brandweer haalde Van der Kubbe van de eerste verdieping naar buiten en begon direct met reanimeren, maar hij overleed. Tijdens het blussen laaide de brand opnieuw op. Aanvankelijk werd aangenomen dat hij door de brand om het leven was gekomen; onderzoek wees uit dat hij daarvóór al door een misdrijf was gedood en dat de brand was aangestoken om sporen te wissen. De politie zocht via Opsporing Verzocht naar de jonge Poolse man die rond vier uur 's nachts bij Van der Kubbe was gezien — nadrukkelijk niet als verdachte, maar als mogelijk cruciale getuige van zijn laatste uren. Op 22 december 2017 werd bekend dat een 29-jarige Pool was aangehouden. Hij zat op dat moment in eigen land een straf uit voor een ander feit en kon daarna aan Nederland worden overgeleverd. Uit de strafzaak bleek dat Van der Kubbe hem op straat had leren kennen en onderdak had aangeboden; hij verbleef enkele dagen in de woning. De verdachte sloeg Van der Kubbe met een fles op het hoofd en bleef daarna aanhoudend op hem in slaan en schoppen. Hij deed een beroep op noodweer en noodweerexces — volgens de verdediging had Van der Kubbe zich seksueel aan hem opgedrongen — maar zowel de rechtbank als later het gerechtshof verwierp dat beroep. De brandstichting waarmee hij de sporen wilde uitwissen had gevolgen voor de hele flat: het complex werd ontruimd, in meerdere appartementen ontstond brand- en roetschade en enkele woningen waren geruime tijd onbewoonbaar. De bewoners leden daardoor financiële en psychische schade, en de verdachte werd veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding. Op 31 mei 2018 veroordeelde de rechtbank Amsterdam hem tot 13 jaar cel voor doodslag en brandstichting; het Openbaar Ministerie had zestien jaar geëist. In hoger beroep verhoogde het gerechtshof Amsterdam die straf op 19 maart 2019 naar 14 jaar. Het hof rekende hem zwaar aan dat hij was gedood in zijn eigen woning door iemand aan wie hij onderdak had geboden, en dat hij om verantwoording te ontlopen het risico had genomen dat ook andere bewoners iets zou overkomen. De broer van Van der Kubbe lichtte op de zitting op aangrijpende wijze toe wat het verlies voor de familie betekende.