Man steekt uit het niets iemand dood in de metro

Joost Wolters, een 38-jarige man uit Amsterdam en net vader geworden, werd op donderdag 27 juli 2017 doodgestoken in metro 53 in Amsterdam. Hij was die avond onderweg naar huis en zat in een rijdende metro tussen de haltes Van der Madeweg en Venserpolder toen hij zonder aanleiding werd aangevallen door Philip O. De twee mannen kenden elkaar niet en er was geen ruzie, woordenwisseling of eerder contact. Philip O. viel Joost Wolters uit het niets aan en stak meerdere keren op hem in. In de metro ontstond paniek onder reizigers. Joost raakte zwaargewond en overleed korte tijd later aan zijn verwondingen. Philip O. kon snel na de steekpartij worden aangehouden. Al snel werd duidelijk dat hij ernstig verward was en op dat moment op onbegeleid verlof was vanuit een gesloten psychiatrische afdeling van het AMC. Later bleek dat hij al jarenlang bekend was bij justitie, reclassering en zorginstanties. Hij was eerder veroordeeld voor geweldsdelicten, waaronder een steekpartij toen hij zestien jaar oud was, en had een openstaande jeugd-tbs-maatregel. Ook had hij in de periode vóór de dodelijke steekpartij opnieuw gewelddadig gedrag vertoond. Na de dood van Joost Wolters ontstond veel kritiek op de instanties die bij Philip O. betrokken waren, omdat informatie niet goed was gedeeld en niemand volledig zicht leek te hebben op zijn verleden, risico’s en lopende maatregelen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en later ook de Inspectie Justitie en Veiligheid concludeerden dat er in de aanloop naar de steekpartij ernstige fouten waren gemaakt en dat verschillende organisaties onvoldoende grip op Philip O. hadden gekregen. De strafzaak draaide om de vraag in hoeverre Philip O. verantwoordelijk kon worden gehouden voor zijn daad. Deskundigen stelden vast dat hij leed aan ernstige psychische problematiek, waaronder schizofrenie en langdurige psychoses. De rechtbank oordeelde dat hij verminderd toerekeningsvatbaar was, maar wel strafbaar. Op 4 mei 2018 werd Philip O. door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging voor doodslag. De rechtbank vond niet bewezen dat sprake was van moord met voorbedachte raad, omdat de aanval plotseling en zonder duidelijk voorafgaand plan plaatsvond. De zaak werd bekend als de metromoord en bleef veel aandacht krijgen, niet alleen door de willekeurige dood van Joost Wolters, maar ook doordat later duidelijk werd dat de dader al langer in beeld was bij instanties en mogelijk nooit onbegeleid had mogen rondlopen.